Թրքական ոճիրներու անվերջ շղթան

Հատուածներ՝ Բենիամին Թաշեանի՝ «Ազդակ» օրաթերթի 2 ապրիլ 1965-ի թիւին մէջ լոյս տեսած յօդուածէն։

Մեր հարցումը երկբայութեան արդիւնք չէ: Տարակոյսներ չունինք պատասխանատուի ինքնութեան մասին: Մենք գիտենք, ինք ալ գիտէ, թէ ո՞վ է «ով»ը:

Բարց, ամէն անգամ որ ցեղասպանւոթեան բնազդը արթննայ անոր մէջ — եւ ըսելու պէտք չկայ, որ միշտ արթուն է ան, — ջարդելէն առաջ արդէն որոշած է, թէ ինչ պիտի ըսէ ջարդելէն ետք, ո՞վ պիտի ըսէ մատնանշէ իբրեւ «պատասխանատու»:

Պատասխանատո՞ւն… օր մը հայն է, օր մը՝ յոյնը, ուրիշ օր մը՝ այս կամ այն օտար պետութիւնը, հիմա ալ՝ համայնավարները, բայց երբեք՝ թուրքը…

Յոյնը եւ թուրքը վէ՞ճ ունին իրարու հետ. ջարդուողը հայն է: Ռուսը եւ թուրքը կը կռուի՞ն իրարու դէմ, ջարդուողը հայն է: Որեւէ օտար պետութիւն պահան՛նջ մը ունի Թուրքիայէն. Ջարդուողը հայն է միշտ յաւիտենակա՛ն նոխազ որ դատապարտուած է ուրիշներուն մեղքը քաւելու իր մորթին վրայ:

Excerpts from an article by Benyamin Tashian published in the April 2, 1965, issue of Aztag.

Our question does not arise from uncertainty. We have no doubts about the identity of the one responsible. We know, and he knows, who the “who” is.

But whenever the genocidal instinct awakens within him — and needless to say, it is always awake — he has already decided, even before carrying out the massacre, what he will say afterward and whom he will identify as “responsible.”

The one responsible? One day it is the Armenian, another day the Greek, on yet another day this or that foreign power, and now the communists — but never the Turk…

Do the Greek and the Turk have a dispute with each other? It is the Armenian who is massacred. Do the Russian and the Turk fight against each other? It is the Armenian who is massacred. Does any foreign power make a demand of Turkey? It is always the Armenian who is massacred — the eternal scapegoat, condemned to atone for the sins of others with his own flesh.